Aktualności, Nowe tłumaczenia |

Nieradosna perspektywa jaskółek

Radka Denemarková, Przyczynek do historii radości

denemarkova

W wydawnictwie Amaltea ukazał się właśnie Przyczynek do historii radości Radki Denemarkovej w tłumaczeniu Olgi Czernikow. To druga, po Pieniądzach od Hitlera (Atut 2008, tłum. Olga Czernikow, Tomasz Timingeriu) książka czeskiej autorki wydana w Polsce.

Samobójstwo wpływowego biznesmena, trzy starsze kobiety krążące po świecie niczym jaskółki, dociekliwy Policjant i młoda Wdowa, tajemniczy dom u stóp praskiego wzgórza Petřín… Pod przykrywką kryminału, opowiadanego typowym dla autorki pełnym metafor językiem, Denemarková dotyka kolejnego niewygodnego tematu. Laureatka WALD Press Award, nagrody przyznawanej za pomoc potrzebującym, w Przyczynku do historii radości zajmuje się tematem nie mającym z radością wiele wspólnego – przemocą wobec kobiet.

To jest powieść, w której rzeczywistość jest obserwowana z perspektywy jaskółek. Potrzebowałam punktu widzenia kogoś, kto potrafi swobodnie się przemieszczać. Jaskółki okrążają kulę ziemską i nie mają świadomości, że na dole istnieją różne narody i płcie, granice państw, podziały religijne… (…) Na jednym ze spotkań autorskich w Niemczech pewien człowiek zapytał mnie agresywnie, kiedy w końcu Czesi wypłacą odszkodowania wypędzonym Niemcom. Odpowiedziałam, że jestem pisarką, nie politykiem, ale on nie przestawał mnie atakować, więc spontanicznie zapytałam, kiedy odszkodowania dostaną wszystkie zgwałcone przez żołnierzy kobiety? A on na to: no ale przecież tylko zgwałcone. Słowo „tylko” wzięłam sobie z tego spotkania do domu, bo ciągle mnie paliło wewnętrznie. Ciekawe, że czeskie słowo „jen” (tylko) w języku chińskim oznacza jaskółkę – tłumaczyła autorka na spotkaniu w czasie festiwalu Czuli barbarzyńcy w Bielsku-Białej.

Radka Denemarková jest nie tylko pisarką, ale również historyczką literatury, scenarzystką oraz tłumaczką. Za swoją twórczość trzykrotnie została laureatką nagrody Magnesia Litera, ostatni raz w roku 2011 za tłumaczenie Huśtawki oddechu Herty Müller. Przyczynek do historii radości jest jej czwartą powieścią.

Anna Militz

Olga Słowik